Solidarność -

W dniach 22–23 kwietnia 2026 r. w Krakowie odbyła się Konferencja Śródokresowa Europejskiej Federacji Pracowników Budownictwa i Przemysłu Drzewnego (EFBWW) – jednego z największych europejskich zrzeszeń branżowych. W obradach wzięło udział 117 delegatów z 47 organizacji członkowskich z 22 krajów Unii Europejskiej. Polskę reprezentowały trzy centrale związkowe: Forum Związków Zawodowych – za pośrednictwem NSZZ „Solidarność”-80 i jej Krajowego Sekretariatu Budownictwa, Przemysłu Drzewnego i Ochrony Środowiska (KS BDOŚ) – a obok niej Związek Zawodowy „Budowlani” oraz NSZZ „Solidarność”. Gości z całej Europy witał Piotr Paweł Morta, Przewodniczący KS BDOŚ NSZZ ”Solidarność”-80, członek struktur Forum Związków Zawodowych.

Krakowska konferencja była kontynuacją ustaleń przyjętych na Zgromadzeniu Ogólnym EFBWW w grudniu 2023 r. w Helsinkach. Wówczas, poza wyborem nowych władz federacji, przyjęto pakiet rozwiązań usprawniających funkcjonowanie organizacji i zwiększających jej skuteczność w działaniach na rzecz poprawy warunków pracy i płacy w krajach członkowskich UE. Konferencja śródokresowa była okazją do podsumowania tych działań, a także do zaprezentowania osiągnięć federacji na rzecz pracowników branż budowlanej, drzewnej, meblarskiej, leśnej oraz przemysłu płyt drewnopochodnych.

Delegacji FZZ i NSZZ ”Solidarność”-80 przewodniczył Piotr Morta, Przewodniczący KS BDOŚ. W jej skład weszli również: Damian Mordas – Sekretarz KS BDOŚ, Marzena Skierczyńska oraz Maciej Hara – członkowie sekretariatu. Polski głos w obradach europejskiej federacji wybrzmiał z perspektywy jednej z trzech reprezentatywnych central związkowych w Polsce.

Kraków miejscem europejskiej solidarności

Symboliczny wymiar miejsca obrad podkreślił już na otwarciu sam Piotr Morta – ekonomista, racjonalizator, ale przede wszystkim związkowiec, którego biografia łączy doświadczenie pracy w zakładzie, działalność w podziemnej „Solidarności” oraz wieloletnią współpracę europejską. W swoim wystąpieniu wprost odwołał się do historycznego kontekstu Krakowa jako miasta uniwersyteckiego i przestrzeni dialogu.

– Europa nie powstaje w gabinetach, lecz tam, gdzie pracują ludzie. W fabrykach, na budowach, w przemyśle drzewnym, w sektorach, które reprezentujecie. A my – jako EFBWW – nie jesteśmy od pustych haseł. Jesteśmy od konkretnych rozwiązań – mówił Piotr Morta.

Jak podkreślił, krakowska konferencja jest dowodem na to, że rozmowa o przyszłości pracy w Europie wymaga osadzenia w realiach – także tych historycznych. Doświadczenie pokoleń, które na własnej skórze przeszły drogę od braku wolności do solidarności ludzi pracy, daje polskim związkowcom szczególną legitymizację w europejskiej debacie.

– To nie polityczne deklaracje, ale solidarność zwykłych ludzi naprawdę zmienia historię – powiedział Przewodniczący KS BDOŚ, zaznaczając, że spotkanie w Krakowie ma być punktem wyjścia do realnych zmian, a nie zamknięciem dyskusji.

„Polski i Europy nie stać na kształcenie kadr dla cudzych gospodarek”

Centralnym przesłaniem polskiej delegacji – wybrzmiałym zarówno w powitaniu, jak i w merytorycznym wystąpieniu Piotra Morty – była kwestia wynagrodzeń, mobilności pracowniczej oraz utrzymującej się w Europie dwóch prędkości.

– Niskie wynagrodzenia oznaczają większą emigrację. Polski i Europy nie stać na kształcenie kadr dla cudzych gospodarek – mówił Piotr Morta.

W swoim wystąpieniu Przewodniczący KS BDOŚ przypomniał, że Polska ma za sobą ponad dwie dekady członkostwa w Unii Europejskiej, a mimo to nierozwiązana pozostaje sprawa równego traktowania pracowników z Europy Środkowo-Wschodniej i zachodniej części kontynentu. Kategoryzacja tych obszarów – wyrażająca się w niższych płacach, gorszych warunkach socjalnych i ograniczonym dostępie do rynku pracy – nadal funkcjonuje, mimo że polskie kadry należą do najlepiej wykwalifikowanych w Europie.

Z polskiej perspektywy oznacza to kilka wniosków, które wprost wypowiedział Piotr Morta i które zostały odnotowane w wystąpieniu polskiej delegacji:

• konieczność wyrównywania płac w UE „w górę”, a nie konkurowania kosztem najsłabszej strony łańcucha wartości;
• zakończenie modelu taniej siły roboczej z Europy Środkowej;
• realne mechanizmy walki z dumpingiem socjalnym, w tym wzmocnienie odpowiedzialności głównych wykonawców i ograniczenie wielopoziomowych łańcuchów podwykonawczych;
• wzrost wynagrodzeń, inwestycje w ludzi i rozwój technologii zamiast „zarabiania kosztem pracowników”.

To stanowisko ma bezpośrednie znaczenie dla polskich pracowników budownictwa, przemysłu drzewnego i meblarskiego, którzy często funkcjonują w niejasnych strukturach zatrudnienia, pod presją kosztową, bez realnej ochrony prawnej.

Sprzeciw wobec „spółek skrzynkowych” i obrona reguł na europejskim rynku pracy

Jednym z istotnych tematów konferencji była ocena unijnych inicjatyw mogących osłabić ochronę pracownika – w tym propozycji znanej jako „EU Inc.”. Polska delegacja – wspólnie z większością organizacji członkowskich EFBWW – wskazała na ryzyka tego rozwiązania:

• powstawanie spółek skrzynkowych, istniejących wyłącznie „na papierze”;
• obchodzenie krajowych przepisów prawa pracy;
• pogłębianie nierówności społecznych w UE;
• wzmocnienie konkurencji dumpingowej, szczególnie groźnej dla pracowników z Europy Środkowo-Wschodniej.

Stanowisko EFBWW potwierdziło potrzebę wzmocnienia odpowiedzialności solidarnej w łańcuchach podwykonawczych, ograniczenia patologicznych modeli zatrudnienia oraz eliminacji firm działających poprzez obchodzenie prawa. To postulaty, które w polskim kontekście przekładają się na codzienne realia setek tysięcy pracowników sektora budowlanego.

Bezpieczeństwo i higiena pracy w warunkach klimatu i geopolityki

Coraz większym wyzwaniem dla całej branży – nie tylko w Polsce – stają się zmieniające się warunki klimatyczne i ekstremalne zjawiska pogodowe. Delegaci EFBWW poruszyli problem pracy w upałach i w niskich temperaturach oraz braku realnego egzekwowania przepisów BHP w wielu krajach członkowskich.

W polskim budownictwie kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia: praca odbywa się często w trudnych warunkach, a system kontroli – także w kontekście aktualnej dyskusji o reformie Państwowej Inspekcji Pracy – bywa niewystarczający. Konferencja zarekomendowała wzmocnienie europejskich standardów BHP i ich konsekwentne egzekwowanie na poziomie krajowym.

Drugim ważnym wątkiem była kwestia niedoborów kadrowych. Delegaci EFBWW jednoznacznie sprzeciwili się próbom rozwiązywania tego problemu poprzez obniżanie standardów pracy lub zwiększanie presji na pracowników. Odpowiedzią mają być wyższe wynagrodzenia, inwestycje w szkolnictwo branżowe i rozwój technologii.

„Wolność nie jest dana raz na zawsze”

Krakowska konferencja miała także wymiar historyczny i ludzki. Delegaci z całej Europy odwiedzili byłe niemieckie nazistowskie obozy zagłady w Auschwitz i Birkenau, oddając hołd ofiarom Holokaustu. Doświadczenie to – jak zaznaczono w relacji polskiej delegacji – bardzo intensywnie dotarło do świadomości uczestników, budując niezłomną postawę i przekonanie, że taka historia w dziejach ludzkości nie może się powtórzyć.

Do tego wątku, oraz do własnej biografii, w podsumowaniu konferencji odniósł się Piotr Morta:

– Wolność nie jest dana raz na zawsze. Dlatego związki zawodowe nie mogą być jedynie uczestnikiem zmian. Muszą być ich współtwórcą i strażnikiem wartości, na których zbudowana jest Europa – mówił Przewodniczący KS BDOŚ.

Jako działacz opozycji antykomunistycznej Morta przypomniał, że demokracja, godność pracy i wolność zrzeszania się nie są zdobyczami trwałymi „same z siebie” – wymagają codziennej pracy organizacyjnej, dialogu i obecności w gremiach decyzyjnych, także w Brukseli.

Polska – współtwórcą polityki europejskiej, nie tylko jej zapleczem

Wystąpienie Piotra Morty wpisuje się w szerszą linię, którą Forum Związków Zawodowych konsekwentnie prezentuje w gremiach europejskich: Polska nie może być wyłącznie rynkiem pracy ani „zapleczem produkcyjnym” Zachodu. Polskie związki zawodowe muszą współdecydować o standardach europejskich – od dyrektyw o pracy delegowanej, przez przepisy BHP, aż po przyszły kształt sprawiedliwej transformacji.

– Musimy uczestniczyć w tworzeniu wizji Europy, bo gdy nas nie ma przy stole, nikt nie uwzględni naszego stanowiska – mówił Piotr Morta.

W tej samej logice wybrzmiały podczas otwarcia obrad słowa Tomasza Nagórki, Przewodniczącego ZZ „Budowlani”, który wskazał, że związki zawodowe – ponad podziałami politycznymi swoich członków – muszą odpowiedzieć na pytanie, jak w nowej rzeczywistości geopolitycznej skutecznie bronić praw pracowniczych i związkowych. To pytanie pozostaje wspólnym mianownikiem dla polskich central reprezentowanych w Krakowie.

Postulaty polskiej delegacji – podsumowanie

W wyniku obrad konferencji oraz wystąpień polskiej delegacji wyklarował się katalog postulatów, które FZZ – za pośrednictwem KS BDOŚ NSZZ „Solidarność”-80 – wnosi do dalszej europejskiej debaty:

• wyższe wynagrodzenia w miejsce modelu taniej siły roboczej z Europy Środkowo-Wschodniej;
• uczciwe zasady podwykonawstwa i wzmocnienie odpowiedzialności solidarnej w łańcuchach;
• skuteczna ochrona pracowników mobilnych, w tym pracowników z Polski;
• sprzeciw wobec rozwiązań prowadzących do powstawania „spółek skrzynkowych”;
• realne standardy BHP i ochrony zdrowia, w tym w warunkach ekstremalnych zjawisk pogodowych;
• silna, branżowa reprezentacja pracowników w gremiach europejskich;
• sprawiedliwa transformacja energetyczna, cyfryzacja oraz wdrażanie nowych modeli organizacji pracy w sposób uwzględniający głos strony pracowniczej;
• inwestycje w demokrację w miejscu pracy oraz w edukację i szkolnictwo branżowe – jako fundament europejskiej przyszłości.

„Razem walczymy, razem budujemy, razem zmierzamy do celu”

Konferencja Śródokresowa EFBWW w Krakowie odbyła się w atmosferze solidarnej pracy na rzecz demokracji i budowania sprawiedliwego dobrobytu dla wszystkich ludzi pracy zatrudnianych w krajach UE. Determinacja widoczna wśród delegatów z 22 państw jest – jak podkreślili polscy delegaci – dobrym prognostykiem na przyszłość. Pod warunkiem, że organizacje członkowskie zachowają zdolność do solidarnego współdziałania.

Polski głos w Krakowie – głos Forum Związków Zawodowych, NSZZ ”Solidarność”-80 i KS BDOŚ – był słyszalny, osadzony w doświadczeniu walki o godność, demokrację i wolność, a jednocześnie merytoryczny i konkretny. To kierunek, w jakim FZZ konsekwentnie rozwija swoją obecność na arenie europejskiej: od dyskusji o pracy delegowanej i wynagrodzeniach, przez bezpieczeństwo pracy, aż po fundamentalne pytania o przyszłość europejskiej demokracji pracowniczej.

W krakowskich obradach polską delegację FZZ / NSZZ „Solidarność”-80 / KS BDOŚ tworzyli: Piotr Morta (Przewodniczący KS BDOŚ), Damian Mordas (Sekretarz KS BDOŚ), Marzena Skierczyńska oraz Maciej Hara.

Najważniejszy wniosek z krakowskich obrad – sformułowany przez polską delegację – jest prosty:

Bez silnych związków zawodowych nie będzie ani godnych płac, ani uczciwego rynku pracy – ani w Polsce, ani w Europie.

Relacja opracowana przez: Grzegorza S

https://www.youtube.com/watch?v=VIDo2Ns6brA.

            Pozdrawiam serdecznie

                         Piotr Morta

           NSZZ”Solidarność”-80

         Przewodniczący KS BDOŚ

         Krajowy Sekretariat Budownictwa,

Przemysłu Drzewnego i Ochrony Środowiska

                piotr.morta@woodeco.eu

                        +48 503 019 284

W dniach 1–3 maja 2026 r. członkowie Solidarność 80 Pracowników Oświaty i Wychowania w Radomiu uczestniczyli w wycieczce integracyjno-krajoznawczej w malownicze rejony południowej Polski.

Bazą pobytu był komfortowy Hotel Gołębiewski Wisła, gdzie korzystali z licznych atrakcji, w tym aquaparku Tropicana, zapewniającego relaks po intensywnych dniach zwiedzania.

Program wyjazdu obfitował w liczne atrakcje i piękne widoki. Uczestnicy
🏰 zwiedzili Zamek w Pszczynie, poznając jego bogatą historię i zachwycającą architekturę,
🏔️ podziwiali uroki Beskidu Śląskiego w słonecznej, majowej scenerii,
🧵 w Koniakowie zapoznali się z tradycją koronkarstwa, będącą wizytówką regionu,
🌄 weszli na Górę Ochodzita, skąd podziwiali piękne górskie panoramy,
🏡 odwiedzili Chatę Kawuloka, poznając lokalną kulturę i muzykę,
⛷️ zobaczyli Skocznię Narciarska im. Adama Małysza,
🍺 zwiedzili Browar Żywiec, poznając proces produkcji znanego polskiego piwa.

Wycieczka była doskonałą okazją do integracji, odpoczynku oraz odkrywania piękna polskich gór. Dopisała zarówno pogoda, jak i dobre humory uczestników 😊

W siedzibie Ministerstwa Edukacji Narodowej odbyło się spotkanie przedstawicieli oświatowych związków zawodowych z Kierownictwem resortu, poświęcone projektowi rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2026 roku.

W rozmowach udział wzięła Barbara Nowacka, Ministra Edukacji, wraz z pozostałymi członkami Kierownictwa Ministerstwa. Podczas spotkania omówiono założenia projektu rozporządzenia, proponowane stawki wynagrodzeń oraz ich wpływ na sytuację pracowników oświaty.

Strona związkowa przedstawiła swoje stanowisko oraz postulaty dotyczące kształtowania wynagrodzeń nauczycieli, podkreślając konieczność zapewnienia realnego wzrostu płac, odpowiadającego rosnącym kosztom życia oraz zakresowi obowiązków zawodowych.

Dyskusja miała charakter merytoryczny i koncentrowała się na wypracowaniu rozwiązań, które zapewnią stabilność systemu wynagradzania w oświacie oraz godne warunki pracy nauczycieli.

🔗 Szczegółowe informacje dotyczące spotkania dostępne są na stronie: https://tiny.pl/5nbj6d4_k

23 października 2025 roku w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu odbyło się uroczyste wręczenie nagród z okazji Dnia Edukacji Narodowej. Prezydent Radosław Witkowski wręczył pamiątkowe dyplomy wyróżnionym nauczycielom, wśród których znalazły się również p. E. Bernat oraz p. R. Cichoń – członkinie K.M. „Solidarność 80”.

W dniach 30 czerwca – 3 lipca 2025 roku we Władysławowie odbył się XII Kongres Krajowego Sekretariatu Budownictwa, Przemysłu Drzewnego i Ochrony Środowiska (KS BDOŚ) NSZZ „Solidarność-80”, zrzeszonego w Forum Związków Zawodowych (FZZ) oraz w strukturach europejskich EFBWW – Europejskiej Federacji Budownictwa i Przemysłu Drzewnego.

Uczestnikami kongresu byli m.in. Piotr Morta, Marzena Skierczyńska, Tomasz Podsiedlik, Damian Mordas, Ireneusz Wieczorkiewicz, Maciej Hara, Maciej Szczepanik, Mirosław Gumuła i Władysław Mroczyński.

Przebieg obrad

Kongres otworzył przewodniczący Piotr Morta, który został wybrany na przewodniczącego obrad. W części wstępnej zatwierdzono porządek spotkania i wysłuchano wystąpień zaproszonych gości. Omówiono m.in. działania związane z obchodami 35-lecia NSZZ „Solidarność-80” oraz aktualną sytuację w poszczególnych branżach reprezentowanych przez Związek.

Dyskusje zdominowały tematy gospodarcze – sytuacja na rynku pracy w Polsce i UE, wyzwania wynikające z rozwoju technologii, automatyzacji i sztucznej inteligencji, a także perspektywy poprawy warunków pracy i płacy.

Szeroko omawiano także przygotowania do Europejskiego Kongresu EFBWW, który odbędzie się w 2026 roku w Krakowie – wydarzenia o dużym znaczeniu dla integracji i współpracy związkowców z całej Europy.

Wywiad z Piotrem Mortą

W rozmowie z dr inż. Damianem Mordasem, przewodniczący KS BDOŚ, Piotr Morta, podkreślił wagę zbliżającego się kongresu EFBWW:

„Planowany przez EFBWW Europejski Kongres w Krakowie stanowi wielką szansę dla naszej branży. Jego program obejmie m.in. dyskusje o populizmie, zagrożeniach dla demokracji w miejscu pracy oraz strategicznych priorytetach na kolejną kadencję.”

Na pytanie o perspektywy wzrostu wynagrodzeń odpowiedział:

„Istnieje realna szansa na wzrost płac – większy niż w propozycjach rządowych – dzięki wdrożeniu nowoczesnego systemu benefitowo-emerytalnego, zgodnego z prawem unijnym. Pozwoli on osiągnąć korzyści pracownikom przy neutralnych kosztach dla pracodawcy.”

Poruszono także temat przyszłości pracy w kontekście rozwoju technologii:

„W obszarach produkcyjnych coraz więcej zadań przejmie automatyzacja i sztuczna inteligencja. To proces nieodwracalny. Czeka nas czterodniowy tydzień pracy i dalszy postęp technologiczny, który należy mądrze wykorzystać.”

Nowoczesne technologie w branży

Piotr Morta wskazał przykłady innowacji, które kształtują przyszłość przemysłu:

• Automatyzacja procesów produkcyjnych i roboty współpracujące (cobots),
• Sztuczna inteligencja (AI) i uczenie maszynowe,
• Internet Rzeczy (IoT) i analiza Big Data,
• Druk 3D i rozszerzona rzeczywistość (AR),
• Zielone technologie i odnawialne źródła energii,
• Blockchain dla transparentności łańcucha dostaw.

Dialog i współpraca

W rozmowie o skuteczności protestów związkowych przewodniczący zaznaczył:

„Jestem zwolennikiem dialogu. Protesty mają sens, gdy są dobrze przygotowane i skuteczne. Widzę dziś dużą mobilizację społeczną i efektywność działań w tym zakresie.”

Na zakończenie Kongresu podsumował:

„Jestem pod wrażeniem aktywności uczestników. Merytoryka i zaangażowanie są motorem do dalszych działań – krajowych i europejskich. Dziękuję wszystkim za udział i współpracę.”

Z nadmorskiego Władysławowa relacjonował:
dr inż. Damian Mordas

Marzena Skierczyńska, pełnomocnik ds. ekologii, oraz Piotr Morta, przewodniczący KS BDOŚ S80, reprezentowali NSZZ „Solidarność-80” oraz Forum Związków Zawodowych podczas uroczystości jubileuszu 30-lecia Leśnego Banku Genów Kostrzyca.

Leśny Bank Genów Kostrzyca to wyjątkowa instytucja – jedyna tego typu w Polsce i jedna z wiodących na świecie. Zajmuje się ochroną leśnych zasobów genetycznych, w tym drzew, krzewów oraz zagrożonych i chronionych gatunków roślin zielnych, a od niedawna także niektórych gatunków zwierząt.

Placówka współpracuje z jednostkami Lasów Państwowych, ośrodkami naukowymi z całego świata, parkami narodowymi i samorządami lokalnymi. Realizuje liczne projekty badawcze wspierające ochronę zasobów genetycznych i zrównoważone gospodarowanie lasami.

Podczas jubileuszu Piotr Morta podkreślił znaczenie działalności LBG Kostrzyca dla ochrony środowiska i gospodarki leśnej:

„Działalność Leśnego Banku Genów w Kostrzycy posiada szczególny wpływ na gospodarkę leśną w zakresie ochrony środowiska, jak również na współpracę polskich lasów z przemysłem drzewnym, płyt drewnopochodnych i budownictwem.”

Z kolei Marzena Skierczyńska, nauczycielka z pasją do ekologii, zwróciła uwagę na edukacyjny wymiar działalności Banku:

„Dzieci i młodzież powinny fizycznie i aktywnie uczestniczyć w obserwacji przyrody i w projektach realizowanych przez LBG w Kostrzycy. Kształtowanie świadomości ekologicznej u młodych ludzi może zapobiegać klęskom ekologicznym.”

Wybrane projekty realizowane przez LBG Kostrzyca:

• „Edukacja ekologiczna” – programy edukacyjne dla dzieci i młodzieży, rozwijające świadomość ekologiczną i zachęcające do aktywnej ochrony przyrody.
• „Zrównoważone gospodarowanie lasami” – badania i inicjatywy wspierające odpowiedzialne zarządzanie zasobami leśnymi w Polsce.

Działalność LBG Kostrzyca ma ogromne znaczenie dla ochrony środowiska, przyszłości polskich lasów oraz edukacji ekologicznej kolejnych pokoleń.

Opracował: E. Tomaszek